Ερωτήσεις & Απαντήσεις για τον COVID-19

Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας – Ερωτήσεις και απαντήσεις για τον COVID-19 και την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και το θηλασμό.

  1. Είναι οι έγκυες γυναίκες σε υψηλότερο κίνδυνο από τον COVID-19;

Η επιστημονική έρευνα σχετικά με τις επιπτώσεις της λοίμωξης από COVID-19 στις έγκυες είναι  αυτή τη στιγμή ακόμη σε εξέλιξη. Τα δεδομένα είναι περιορισμένα, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχουν στοιχεία ότι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών από ότι ο γενικός πληθυσμός.

Ωστόσο, εξαιτίας αλλαγών στο σώμα και το ανοσοποιητικό σύστημα, γνωρίζουμε ότι οι έγκυες γυναίκες μπορεί να επηρεαστούν σοβαρά από κάποιες αναπνευστικές λοιμώξεις. Επομένως, είναι σημαντικό να λαμβάνουν προφυλάξεις για να προστατευθούν από το COVID-19 και να αναφέρουν πιθανά συμπτώματα (συμπεριλαμβανομένου πυρετού, βήχα ή δυσκολίας στην αναπνοή) στον επαγγελματία υγείας που τις παρακολουθεί.

Ο ΠΟΥ θα συνεχίσει να αναθεωρεί και να επικαιροποιεί τις πληροφορίες και τις συμβουλές του, όσο εξελίσσονται τα επιστημονικά δεδομένα που έχουμε στη διάθεσή μας.

  1. Είμαι έγκυος. Πως μπορώ να προφυλαχθώ από τον COVID-19;

Οι έγκυες πρέπει να λάβουν τις ίδιες προφυλάξεις με κάθε άλλο άτομο για να αποφύγουν τη μόλυνση από το COVID-19.

Μπορείτε να προστατεύσετε τον εαυτό σας με τα ακόλουθα:

  • Πλένετε συχνά τα χέρια σας συχνά, με σαπούνι και νερό, ή με αλκοολούχο διάλυμα.
  • Διατηρείστε απόσταση με άλλα άτομα και αποφύγετε χώρους στους οποίους υπάρχει συνωστισμός.
  • Αποφεύγετε να αγγίζετε τα μάτια, τη μύτη και το στόμα σας.
  • Αν βήχετε ή φτερνίζεστε, καλύπτετε το στόμα και τη μύτη σας με λυγισμένο τον αγκώνα ή με χαρτομάντηλο. Στη συνέχεια, απορρίψτε αμέσως το χρησιμοποιημένο χαρτομάντηλο.
  • Εάν έχετε πυρετό, βήχα ή δυσκολία στην αναπνοή, αναζητήστε ιατρική φροντίδα το συντομότερο δυνατό. Είναι προτιμότερο να καλέσετε τηλεφωνικά πριν επισκεφθείτε κάποιο ιατρείο ή δομή υγείας και ακολουθήστε τις οδηγίες της τοπικής υγειονομικής αρχής σας.

Οι έγκυες και οι λεχωΐδες, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που έχουν νοσήσει από COVID-19, θα πρέπει να πραγματοποιήσουν τα προκαθορισμένα ραντεβού φροντίδας τους.

  1. Είναι απαραίτητο όλες οι έγκυες να ελεγχθούν για COVID-19;

Τα πρωτόκολλα ελέγχων  ποικίλλουν ανάλογα με τη χώρα στην οποία διαμένετε.

Ωστόσο, οι συστάσεις του ΠΟΥ είναι ότι έγκυες  με συμπτώματα του COVID-19 θα πρέπει να έχουν προτεραιότητα για πραγματοποίηση ελέγχου. Αν έχουν COVID-19, ενδέχεται να  χρειαστούν ειδική φροντίδα.

  1. Μπορεί ο COVID-19 να περάσει από μια έγκυο στο έμβρυο ή στο νεογνό;

Δεν γνωρίζουμε ακόμη, αν μια έγκυος με COVID-19 μπορεί να περάσει τον ιό στο έμβρυο ή το νεογνό της κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή του τοκετού. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, ο ιός δεν έχει βρεθεί σε κανένα δείγμα αμνιακού υγρού ή μητρικού γάλακτος.

  1. Τι φροντίδα θα πρέπει να είναι διαθέσιμη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού;

Όλες οι έγκυες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που θεωρούνται ύποπτα ή επιβεβαιωμένα κρούσματα COVID-19, έχουν δικαίωμα σε υψηλής ποιότητας φροντίδα πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον τοκετό. Αυτό περιλαμβάνει προγεννητική, περιγεννητική και μεταγεννητική φροντίδα, φροντίδα νεογνού, αλλά και φροντίδα ψυχικής υγείας.

Μια ασφαλής και θετική εμπειρία τοκετού περιλαμβάνει:

  • Αντιμετώπιση με σεβασμό και αξιοπρέπεια.
  •   Παρουσία συνοδού της επιλογής τους κατά τον τοκετό.
  • Πρόσβαση σε σαφή και κατανοητή επικοινωνία με τους επαγγελματίες υγείας που τις φροντίζουν.
  • Πρόσβαση σε μεθόδους ανακούφισης πόνου της επιλογής της.
  • Διατήρηση κινητικότητας καθ’ όλη τη διάρκεια του τοκετού εφόσον αυτό είναι δυνατόν, και δυνατότητα επιλογής της στάσης τοκετού που επιθυμεί.

Σε περίπτωση υποψίας ή επιβεβαίωσης του COVID-19, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας πρέπει να λάβουν όλες τις κατάλληλες προφυλάξεις για να μειώσουν τους κινδύνους μόλυνσης για τον εαυτό τους και τους άλλους, συμπεριλαμβανομένης της υγιεινής των χεριών και την κατάλληλη χρήση προστατευτικού ιματισμού, όπως γάντια, ειδική στολή και μάσκα.

6.    Θα πρέπει οι έγκυες που είναι ύποπτα ή επιβεβαιωμένα κρούσματα COVID-19 να γεννήσουν με καισαρική τομή;

Όχι. Η σύσταση του ΠΟΥ είναι ότι οι καισαρικές τομές πρέπει να εκτελούνται μόνο όταν είναι ιατρικά αιτιολογημένες.

Ο τρόπος τοκετού πρέπει να εξατομικεύεται και να βασίζεται στις προτιμήσεις της γυναίκας παράλληλα με τις μαιευτικές ενδείξεις.

  1. Μπορούν οι γυναίκες με COVID-19 να θηλάσουν;

Ναι. Οι γυναίκες με COVID-19 μπορούν να θηλάσουν εάν το επιθυμούν.

Θα πρέπει ωστόσο να:

  • Φορούν μάσκα κατά τη διάρκεια του θηλασμού ή της σίτισης του νεογνού.
  • Πλένουν τα χέρια πριν και μετά το άγγιγμα του μωρού.
  • Καθαρίζουν τακτικά και να απολυμαίνουν τις επιφάνειες που έχουν αγγίξει.

8.    Μπορώ να αγγίξω και να κρατήσω αγκαλιά το νεογέννητο μωρό μου αν έχω COVID-19;

Ναι. Η επαφή δέρμα με δέρμα και η άμεση έναρξη του μητρικού θηλασμού έχει ευεργετικά αποτελέσματα για το νεογνό. Όλες οι νέες μητέρες θα πρέπει να υποστηρίζονται κατάλληλα από τους επαγγελματίες υγείας, ώστε να επιτυγχάνουν:

  • Ασφαλείς συνθήκες θηλασμού που περιορίζουν την πιθανότητα μετάδοσης.
  • Επαφή δέρμα με δέρμα με το νεογνό τους και συνδιαμονή.

9.    Έχω COVID-19 και είμαι πολύ άσχημα για να θηλάσω το μωρό μου άμεσα. Τι μπορώ να κάνω;

Εάν έχετε νοσήσει βαριά και αισθάνεστε αδύναμη να θηλάσετε το νεογνό σας λόγω του COVID-19 ή άλλων επιπλοκών, θα πρέπει να λάβετε υποστήριξη ώστε να παρέχετε μητρικό γάλα στο νεογνό σας με τρόπο που να είναι διαθέσιμος και αποδεκτός από εσάς. Ο τρόπος αυτός θα μπορούσε να περιλαμβάνει:

  • Σίτιση με αντλημένο γάλα της μητέρας.
  • Επαναγαλακτισμός μετά την ανάρρωση
  • Σίτιση με μητρικό γάλα από (ελεγμένη) δότρια.

Η μετάφραση αυτή δεν δημιουργήθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.). Ο Π.Ο.Υ. δεν είναι υπεύθυνος για το περιεχόμενο ή την ακρίβεια της μετάφρασης αυτής. Το πρωτότυπο κείμενο με τίτλο: «Q&A on COVID-19, pregnancy, childbirth and breastfeeding» Geneva: World Health Organization; [2020]. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO” , είναι η δεσμευτική και αυθεντική έκδοση.

Ημερομηνία δημοσίευσης WHO: 18-03-2020

Πηγή: https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-on-covid-19-pregnancy-childbirth-and-breastfeeding

Παγκόσμια Ημέρα Υγείας

Τι είναι η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας;

Η 7η Απριλίου 2020 είναι η ημέρα για να γιορτάσουμε το έργο των νοσηλευτών και των μαιών, και να υπενθυμίσουμε στους ηγέτες του κόσμου τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν στην διατήρηση της υγείας του παγκόσμιου πληθυσμού.

Οι νοσηλευτές, οι μαίες (σ.μ.) και οι άλλοι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας, βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αντιμετώπισης του COVID-19, παρέχοντας φροντίδα υψηλού επιπέδου, με σεβασμό, ενεργοποιώντας δημόσιο διάλογο με σκοπό την ενημέρωση, την απάντηση ερωτήσεων και την αντιμετώπιση φόβων, καθώς και τη συλλογή δεδομένων για κλινικές μελέτες, σε ορισμένες περιπτώσεις. Πολύ απλά, χωρίς νοσηλευτές και μαίες (σ.μ.), δεν θα υπήρχε τρόπος αντιμετώπισης.

Συγχρόνως με τον εορτασμό του Διεθνούς Έτους Νοσηλευτή/Μαίας, η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας, αναδεικνύει την τρέχουσα κατάσταση της νοσηλευτικής φροντίδας σε όλο τον κόσμο. Ο Π.Ο.Υ. και οι συνεργάτες του, θα ανακοινώσουν μια σειρά συστάσεων για την ενίσχυση των επαγγελματιών υγείας Νοσηλευτών/Μαιών.

Αυτή η κίνηση, θα είναι ζωτικής σημασίας, εάν θέλουμε να επιτύχουμε εθνικούς και παγκόσμιους στόχους, που σχετίζονται με την παγκόσμια κάλυψη της υγείας, την υγεία της μητέρας και του παιδιού, τις μεταδοτικές και μη μεταδοτικές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένης της ψυχικής υγείας, την ετοιμότητα και αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, την ασφάλεια των ασθενών και την παροχή, μεταξύ άλλων, ολοκληρωμένης και ανθρωποκεντρικής φροντίδας.

Ζητάμε την υποστήριξή σας, στην Παγκόσμια Ημέρα Υγείας, για να διασφαλίσουμε ότι οι εργαζόμενοι επαγγελματίες υγείας Νοσηλευτές και Μαίες, είναι αρκετά ισχυροί ώστε να εξασφαλίσουν, ότι όλοι οι άνθρωποι και σε όλο τον κόσμο, θα λαμβάνουν την υγειονομική περίθαλψη που χρειάζονται.

Η ετικέτα για την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας είναι: Υποστηρίξτε τους Νοσηλευτές και τις Μαίες

The tagline for World Health Day is: Support nurses and midwives.

Πηγή: https://www.who.int/news-room/campaigns/world-health-day/world-health-day-2020

ΕΠΙΣΗΜΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΜΑΙΩΝ/ΜΑΙΕΥΤΩΝ

30 Μαρτίου 2020

Τα δικαιώματα της γυναίκας κατά τον τοκετό πρέπει να υποστηρίζονται στη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού

Η Διεθνής Συνομοσπονδία Μαιών/Μαιευτών (ICM) εκφράζει την ανησυχία της, για το γεγονός ότι, σε πολλές χώρες, τα ανθρώπινα δικαιώματα των γυναικών, των νεογνών και των μαιών τους παραβιάζονται, με την εισαγωγή ακατάλληλων πρωτοκόλλων για τη διαχείριση της εγκυμοσύνης, του τοκετού και της μεταγεννητικής φροντίδας, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας του κορωνοϊού.

Αυτά τα ακατάλληλα πρωτόκολλα, δεν βασίζονται σε τρέχουσες αξιόπιστες αποδείξεις, και είναι επιβλαβή για τις γυναίκες και τα νεογνά τους. Με βάση τις συστάσεις από αξιόπιστες πηγές και τα τρέχοντα ερευνητικά στοιχεία για τη φροντίδα των εγκύων και των νεογνών, κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού, η ICM έχει αναπτύξει συμβουλές για μαίες, άλλους επαγγελματίες υγείας και υπεύθυνους υγειονομικών υπηρεσιών, σχετικά με την περιγεννητική φροντίδα των γυναικών και των νεογνών τους. Παρόλο που συνεχώς εμφανίζονται νέα στοιχεία για την κλινική φροντίδα των γυναικών στην αναπαραγωγική περίοδο, είναι σημαντικό τα πρωτόκολλα για την κύηση και τον τοκετό, κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού, να βασίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία και να υποστηρίζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα όλων των γυναικών και των νεογνών τους.

  1. Οι έγκυες γυναίκες πρέπει να λαμβάνουν τις ίδιες προφυλάξεις όπως και όλοι οι άλλοι ενήλικες: συχνό και σχολαστικό πλύσιμο των χεριών, βήχας και φτάρνισμα σε χαρτομάντιλο ή στο εσωτερικό του αγκώνα, φυσική απομόνωση, και παραμονή στο σπίτι αν αυτό είναι δυνατόν.
  2. Κάθε γυναίκα και νεογέννητο έχουν το δικαίωμα να αντιμετωπίζονται με συμπόνια, αξιοπρέπεια και σεβασμό.
  3. Κάθε γυναίκα έχει δικαίωμα ενημέρωσης, έγγραφης συγκατάθεσης, άρνησης συγκατάθεσης, και σεβασμού και διατήρησης των αποφάσεων και επιλογών της. Αυτό περιλαμβάνει το δικαίωμα, να έχει άτομο της επιλογής της μαζί της, κατά τη διάρκεια του τοκετού της.
  4.  Ένα, ασυμπτωματικό, άτομο της επιλογής της γυναίκας, θα πρέπει να επιτρέπεται να μείνει με τη γυναίκα, τουλάχιστον, κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού της. Η συνεχής υποστήριξη από έναν σύντροφο στον τοκετό, αυξάνει την αυθόρμητη έναρξη του τοκετού, μειώνει τη χρονική διάρκεια του τοκετού, μειώνει την πιθανότητα τοκετού με καισαρική τομή, καθώς και άλλες ιατρικές παρεμβάσεις.
  5. Οι συνηθισμένες ιατρικές παρεμβάσεις, όπως η πρόκληση τοκετού, η καισαρική τομή και η χρήση εμβρυουλκίας, χωρίς μαιευτική ένδειξη:
    • θα αυξήσουν την πιθανότητα επιπλοκών στη μητέρα και στο νεογνό
    • θα αυξήσουν τη διάρκεια της νοσηλείας στο μαιευτήριο
    • θα προσθέσουν επιπλέον φόρτο εργασίας στο μαιευτικό και ιατρικό προσωπικό του μαιευτηρίου γεγονός που θα αυξήσει την πιθανότητα έκθεσης στον κορωνοϊό, μειώνοντας έτσι τη θετική εμπειρία τοκετού για τις μητέρες και τις οικογένειές τους.
  6. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδεικνύουν ότι, οι γυναίκες δεν μπορούν να γεννήσουν κολπικά ή θα ήταν ασφαλέστερος ο τοκετός με καισαρική τομή, ακόμα και σε περίπτωση υποψίας ή γνωστής λοίμωξης από κορωνοϊό. Οι επιλογές της γυναίκας για τον τοκετό της, θα πρέπει να γίνονται σεβαστές και να ακολουθούνται όσο το δυνατόν περισσότερο, λαμβάνοντας  πάντα υπόψη τις κλινικές ανάγκες της.
  7. Σε χώρες όπου, τα συστήματα υγείας μπορούν να υποστηρίξουν τον τοκετό στο σπίτι, οι υγιείς γυναίκες που έχουν μια χαμηλού κινδύνου εγκυμοσύνη, και με την υποστήριξη ειδικευμένων μαιών, με κατάλληλο εξοπλισμό και για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, μπορεί να είναι πιο ασφαλείς σε έναν τοκετό στο σπίτι ή σε ένα κέντρο τοκετού (σ.σ. δεν υπάρχουν τέτοια κέντρα στην Ελλάδα), παρά σε ένα μαιευτήριο ή νοσοκομείο όπου μπορεί να υπάρχουν πολλοί ασθενείς (ακόμη και μη έγκυοι ασθενείς) με κορωνοϊό.
  8. Ο κορωνοϊός έχει ανιχνευθεί σε δείγματα κοπράνων ορισμένων ανθρώπων, επομένως, για να μειωθεί η μετάδοση στο μωρό, ο τοκετός στο νερό δεν συνιστάται για εγκύους που είναι θετικές στον κορωνοϊό.
  9. Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι ο κορωνοϊός, μπορεί να περάσει στο βρέφος μέσω του μητρικού γάλακτος.
  10. Οι θηλάζουσες γυναίκες δεν θα πρέπει να χωρίζονται από τα νεογνά τους, καθώς δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι οι αναπνευστικοί ιοί μπορούν να μεταδοθούν μέσω του μητρικού γάλακτος. Η μητέρα μπορεί να συνεχίσει τον θηλασμό, εφόσον εφαρμόζονται οι απαραίτητες προφυλάξεις, που αναφέρονται παρακάτω:
    • Οι συμπτωματικές μητέρες που είναι αρκετά καλά για να θηλάσουν, θα πρέπει να φορούν μάσκα όταν πλησιάζουν το νεογέννητο (συμπεριλαμβανομένης και της ώρας του μητρικού θηλασμού), να πλένουν τα χέρια τους πριν και μετά την επαφή με το νεογνό, και να καθαρίζουν και να απολυμαίνουν όλες τις πιθανές μολυσμένες επιφάνειες
    • Εάν η μητέρα είναι πάρα πολύ άρρωστη για να θηλάσει, θα πρέπει να ενθαρρύνεται και να υποστηρίζεται για την άντληση του μητρικού γάλακτος, που μπορεί να χορηγηθεί στο νεογέννητο μέσω ενός καθαρού κυπέλλου ή κουταλιού. Η χρήση μάσκας, η αυστηρή υγιεινή των χεριών, και η απολύμανση, μετά την άντληση του μητρικού γάλακτος, όλων των συσκευών άντλησης αλλά και των χρησιμοποιούμενων επιφανειών, είναι απαραίτητη.
    • Το αντλημένο μητρικό γάλα μπορεί να καταγραφεί και να αποθηκευτεί για μεταγενέστερη χρήση, αν δεν χορηγηθεί αμέσως στο νεογνό. Το Κέντρο Ελέγχου Νόσων (CDC) συνιστά να φυλάσσεται το αντλημένο μητρικό γάλα σε θερμοκρασία δωματίου για 4 ώρες, να διατηρείται σε ψυγείο (όχι στο ράφι της πόρτας) για 4 ημέρες και στην κατάψυξη για 6-12 μήνες.
    • Τα νεογνά που γεννήθηκαν πρόωρα ή ασθενούν, μπορεί να χρειαστούν πρόσθετη ιατρική υποστήριξη. Ωστόσο, κάθε νεογέννητο έχει το δικαίωμα πρόσβασης στη μητέρα ή τον γονέα του. Καμία μητέρα δεν θα πρέπει να χωρίζεται από το μωρό της χωρίς τη συγκατάθεσή της. Οι μητέρες και τα νεογνά τους, έχουν το δικαίωμα να παραμείνουν μαζί ανά πάσα στιγμή, ακόμα και αν το μωρό γεννηθεί μικρό, πρόωρο ή με ιατρικές καταστάσεις που απαιτούν πρόσθετη φροντίδα.
  11. Οι μαιευτικές υπηρεσίες περιγεννητικής φροντίδας, θα πρέπει να εξακολουθήσουν να αποτελούν προτεραιότητα, ως βασικός πυρήνας των υπηρεσιών υγείας.
  12. Η συνεχιζόμενη φροντίδα, με βάση το μαιοκεντρικό μοντέλο παρακολούθησης, θα μειώσει τον αριθμό των φροντιστών – επαγγελματιών υγείας – που έρχονται σε επαφή με τη γυναίκα και τον σύντροφό της, μειώνοντας έτσι τις πιθανότητες εξάπλωσης του κορωνοϊού στα μαιευτήρια ή νοσοκομεία. Η συνεχιζόμενη φροντίδα, με βάση το μαιοκεντρικό μοντέλο παρακολούθησης, θα πρέπει να ενθαρρύνεται και να παρέχεται στις γυναίκες.
  13. Οι μαίες/μαιευτές, είτε δουλεύουν στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας – κοινοτική μαιευτική, είτε ως ανεξάρτητες ελεύθεροι επαγγελματίες, είτε στα μαιευτήρια ή νοσοκομεία, είναι απαραίτητοι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας, και παρέχουν μια σημαντική υπηρεσία στις γυναίκες και τα νεογνά τους. Η επίταξη μαίας/μαιευτή, και η τοποθέτησή τους εκτός των περιγεννητικών υπηρεσιών, σε θέσεις γενικής ιατρικής φροντίδας ή φροντίδας της δημόσιας υγείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού, είναι πιθανό να αυξήσει την αρνητική περιγεννητική μητρική και νεογνική έκβαση.
  14. Οι μαίες/μαιευτές, έχουν το δικαίωμα πλήρους πρόσβασης σε όλους τους ατομικούς προστατευτικούς εξοπλισμούς (PPE), την φροντίδα υγιεινής, καθώς και ένα ασφαλές και με σεβασμό περιβάλλον εργασίας.
  15. Η σεξουαλική φροντίδα αναπαραγωγικής υγείας όπως ο οικογενειακός προγραμματισμός και η αντισύλληψη, η επείγουσα αντισύλληψη και οι υπηρεσίες αμβλώσεων, θα πρέπει να παραμείνουν διαθέσιμες ως βασικές υπηρεσίες υγείας.

Πηγές:

ΘΗΛΑΣΜΟΣ και ΛΟΙΜΩΞΗ SARS-CoV-2

Το παρόν έγγραφο συντάχθηκε από SIN και εγκρίθηκε από UENPS


(Λοίμωξη Κορωνοϊού 2019 – COVID-19)

Με πρόσθετες οδηγίες της Ιταλικής Εταιρείας Νεογνολογίας (SIN)

Συγγραφείς

Το παρόν έγγραφο συντάχθηκε από τον κο Riccardo Davanzo, Πρόεδρο της τεχνικής ομάδας για το θηλασμό (TAS) του Υπουργείου Υγείας (MOH) και από τον καθηγητή Fabio Mosca, Πρόεδρο της Ιταλικής Εταιρείας Νεογνολογίας (SIN), με τη συνεργασία του Dr Guido Moro, Προέδρου της Ένωσης Τραπεζών Ανθρωπίνου Γάλακτος της Ιταλίας (AIBLUD), του κου Fabrizio Sandri, γραμματέα της SIN και του καθηγητή Massino Agosti, Προέδρου της επιτροπής θηλασμού της SIN.

Σημείωση

Παρακαλούμε λάβετε υπόψη ότι εμφανίζονται καθημερινά νέες πληροφορίες σχετικά με τη μετάδοση του COVID-19. Το παρόν έγγραφο καταρτίστηκε λαμβάνοντας υπόψη τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα μέχρι τις 27 Φεβρουαρίου 2020. Οι οδηγίες που δίνονται στο παρόν, είναι πιθανόν να υπόκεινται σε αλλαγές στο μέλλον με την απόκτηση περαιτέρω γνώσεων σχετικά με την επιδημία του SARS-CoV-2, τη μετάδοσή της κατά την περιγεννητική περίοδο και τα κλινικά χαρακτηριστικά των λοιμώξεων της νεογνικής περιόδου.

Γλωσσάρι

Θα θέλαμε να διευκρινίσουμε τις έννοιες που δίνονται στους όρους SARS-CoV-2 και COVID-19 στο παρόν έγγραφο. Ο όρος SARS-CoV-2 αποδίδεται στον ιικό παράγοντα που προκαλεί την το SARS, ο οποίος ονομάζεται επίσης και Νέος Wuhan nCoV-2019 Κορωνοϊός. Ο όρος είναι το ακρωνύμιο Severe Acute Respiratory Syndrome (Οξύ Αναπνευστικό Σύνδρομο) που προκαλείται από τον Κορωνοϊό 2.

Το COVID-19 (ασθένεια Κορωνοϊού-2019) σημαίνει τη νόσο SARS-CoV-2 που εντοπίστηκε στα τέλη του 2019 στην περιοχή Wuhan της Κίνας.

Εισαγωγή

Η πρόσφατη επιδημία που προκλήθηκε από τον νέο Κορωνοϊό που απομονώθηκε στο Wuhan της Κίνας στα τέλη του 2019 (SARS-CoV-2) εγείρει, μεταξύ άλλων θεμάτων κλινικής και δημόσιας υγείας, ερωτήματα σχετικά με τη μόλυνση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και την πιθανή μετάδοσή της λοίμωξης από τη μητέρα στο παιδί στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, κατά τη διάρκεια του τοκετού και κατά τη λοχεία. Ερωτήματα επίσης εγείρονται ως προς την ασφάλεια της κοινής διαχείρισης της μητέρας και του παιδιού μετά τον τοκετό και κατά το θηλασμό. Αυτά τα ερωτήματα εξετάζονται στο παρόν έγγραφο.

Όρια της παρούσας γνώσης:

  • Ο ιός SARS-CoV-2 εξαπλώνεται κυρίως από άτομο σε άτομο μέσω στενής επαφής (έως 2 μέτρα) και μεταδίδεται μέσω των αναπνευστικών εκκρίσεων (σταγονιδίων), όταν ένα ήδη μολυσμένο άτομο φτερνιστεί ή βήξει.
  • Δεν είναι ακόμη σαφές ποιες περιγεννητικές επιπτώσεις μπορεί να έχει μια περιγεννητική λοίμωξη SARS-CoV-2, το αποτέλεσμα της οποίας μπορεί να εξαρτάται περισσότερο από τη σοβαρότητα της λοίμωξης της μητέρας, ταυτόχρονα με τις μαιευτικές παθολογίες που μπορεί να προκύψουν, παρά με την ίδια τη λοίμωξη (κάτι τέτοιο έχει γίνει έκδηλο από τις προηγούμενες επιδημίες: SARS-Cov-1 {Οξύ Αναπνευστικό Σύνδρομο} και MERS-CoV {Αναπνευστικό Σύνδρομο της Μέσης Ανατολής}).
  • Μια πιθανή νεογνική λοίμωξη με SARS-CoV-2 μπορεί να είναι αποτέλεσμα μετάδοσης από τη μητέρα στο νεογνό μέσω της αναπνευστικής οδού κατά την περίοδο της λοχείας, παρά διαπλακουντιακά.

Η πιθανότητα λοίμωξης του αναπνευστικού από κοινούς Κορωνοϊούς κατά τη διάρκεια της νεογνικής περιόδου και το πρώτο έτος ζωής ήταν ήδη γνωστό και πριν το τρέχον ξέσπασαμ του SARS-CoV-2. Μια ομάδα παιδιών, των οποίων οι μητέρες ήταν ύποπτα κρούσματα COVID-19, είχαν συμπτώματα από το αναπνευστικό που εμφανίστηκαν την 1η εβδομάδα ζωής και κλινική διάγνωση πνευμονίας, περιγράφηκαν από τον Zhu (2020), ωστόσο η εξέταση των φαρυγγικών επιχρισμάτων των νεογνών με Real Time PCR για ιικό RNA βγήκε αρνητική και συνεπώς δεν επιβεβαιώθηκαν με SARS-CoV-2. Βασιζόμενοι στα λίγα διαθέσιμα στοιχεία της βιβλιογραφίας, η μεταγεννητική λοίμωξη SARS-CoV-2 φαίνεται να μην είναι σοβαρή ή ακόμη φαίνεται να είναι και ασυμπτωματική, σε σύγκριση με ότι συμβαίνει στις μεγαλύτερες ηλικιακά ομάδες.

Η προστασία του θηλασμού ως υγειονομικό μέτρο:

  • Ο θηλασμός και η χρήση του μητρικού γάλακτος παρέχουν προστασία τόσο στη μητέρα, όσο και στο παιδί και έχουν πρόσθετα οικογενειακά, κοινωνικά και οικονομικά οφέλη.
  • Σε περίπτωση λοίμωξης της μητέρας από τον SARS-CoV-2, το μητρικό γάλα δεν θεωρείται τρόπος μετάδοσης του ιού, με βάση τις τρέχουσες επιστημονικές γνώσεις, όπως και κανενός άλλου γνωστού ιού του αναπνευστικού.
  • Παρόλα αυτά η παρούσα επιδημία SARS-CoV-2 απαιτεί από εμάς να συνδυάσουμε την προώθηση του μητρικού θηλασμού με μια σωστή προσέγγιση υγείας και υγιεινής, περιορίζοντας τη μετάδοση με τον αέρα και με την επαφή με τις αναπνευστικές εκκρίσεις των μολυσμένων ασθενών (συμπεριλαμβανομένων των μητέρων που μόλις γέννησαν).
  • Είναι πιθανό, αν και δεν έχει τεκμηριωθεί ακόμα, ότι στα αποκλειστικά θηλάζοντα βρέφη, ειδικά αντισώματα SARS-CoV-2 μπορούν να περάσουν στο μητρικό γάλα των μητέρων με COVID-19, μέσα σε λίγες μέρες από την έναρξη της νόσου, διαμορφώνοντας έτσι την κλινική έκφραση της λοίμωξης στο βρέφος.
  • Η προσέγγιση εκείνη που περιλαμβάνει τη ρουτινώδη απομάκρυνση του νεογνού από τη θετική από SARS-CoV-2 μητέρα του, μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στη σχέση μητέρας παιδιού και μπορεί να ευνοεί μια καθυστέρηση στην παρέμβαση για την πρόληψη μιας προσυμπτωματικής λοίμωξης στο νεογνό.

Τρέχουσες οδηγίες σχετικά με την πρόληψη της μετάδοσης από τη μητέρα στο παιδί:

  • Κινέζικη Παιδιατρική Ομάδα Εργασίας στον COVID-19. Οι γιατροί που πρόσφατα έχουν ασχοληθεί με την επιδημία COVID-19 στην Κίνα (Wang 2020, Quiao 2020), προτείνουν τη σίτιση των βρεφών με φόρμουλα ή πιθανώς με μητρικό γάλα δότριας. Ωστόσο, οι συγγραφείς δεν παρέχουν συγκεκριμένους λόγους για αυτή την επιλογή. Στη σύσταση των Κινέζων εμπειρογνωμόνων προφανώς δεν ελήφθη υπόψη και δεν γίνεται αναφορά στη συνολική εκτίμηση του συγκρινόμενου κινδύνου λοίμωξης των συγκεκριμένων νεογνών από SARS-CoV-2 σε σύγκριση με τα νεογνά των μητέρων που εξαρχής δεν ήθελαν να θηλάσουν.
  • UNICEF. Ο συγκεκριμένος οργανισμός δεν εξετάζει την επιλογή διαχωρισμού μητέρας – παιδιού και προτείνει τη συνέχιση του θηλασμού, με παράλληλη υιοθέτηση των μέτρων υγιεινής, ώστε να μειωθεί η πιθανότητα μετάδοσης της λοίμωξης SARS-CoV-2 από τη μητέρα στο παιδί.
  • Κέντρα Ελέγχου Λοιμώξεων (CDC). Σύμφωνα με το CDC (2020):
  • Αν η μητέρα είναι άτομο υπό διερεύνηση ή έχει βγει θετική για το SARS-Cov-2, το να διαχωριστεί η μητέρα από το παιδί της θα πρέπει να θεωρηθεί ως πρώτη επιλογή. Οι κίνδυνοι και τα οφέλη αυτού του διαχωρισμού και οι συνέπειες της μη έναρξης, της μη συνέχισης ή της διακοπής του θηλασμού θα πρέπει να συζητούνται με την οικογένεια και τους επαγγελματίες υγείας.
  • Αν η μητέρα και το παιδί διαχειρίζονται από κοινού και η μητέρα θηλάζει το μωρό της, τα συνήθη μέτρα που αποσκοπούν στην πρόληψη μετάδοσης της ιογενούς λοίμωξης θα πρέπει να είναι: αποφυγή φιλιών στο παιδί, προστασία του παιδιού από το βήχα των ενηλίκων (εν προκειμένω της μητέρας του) και των αναπνευστικών εκκρίσεων (να φοράει μάσκα κατά τη διαχείριση του παιδιού, κατά τη στενή επαφή του και κατά τη σίτισή του), πλύσιμο χεριών, ιδίως πριν από τη σίτιση, αναστολή επισκέψεων.
  • Αν το νεογνό παραμένει στο νοσοκομείο μαζί με τη μητέρα του σε δωμάτιο rooming – in (συνδιαμονή), θα πρέπει να κοιμάται στο δικό του κρεβατάκι (λίκνο) και σε απόσταση τουλάχιστον 2 μέτρων από τη μητέρα του.
  • Ιταλικό Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας (Istituto Superiore di Sanita; ISS). Με βάση τις παρούσες διαθέσιμες επιστημονικές πληροφορίες και την εν δυνάμει προστασία που προσφέρει το  μητρικό γάλα, σε περίπτωση που μια γυναίκα είναι ύποπτη για SARS-CoV-2 λοίμωξη ή με COVID-19 υπό κλινικές καταστάσεις που το επιτρέπουν και σύμφωνα με την επιθυμία της, ο θηλασμός θα πρέπει να ξεκινάει ή/ και να συνεχίζεται απ’ ευθείας από το στήθος ή με αντλημένο μητρικό γάλα. Για να μειωθεί ο κίνδυνος μετάδοσης στο παιδί, συνιστώνται προληπτικές διαδικασίες υγιεινής όπως η υγιεινή των χεριών και η χρήση μάσκας προσώπου κατά τη διάρκεια των θηλασμών ή του ταΐσματος, σύμφωνα με τις συστάσεις του Υπουργείου Υγείας της Ιταλίας (MOH). Σε περίπτωση προσωρινού αποχωρισμού της μητέρας και του παιδιού, συνιστάται η μητέρα να βοηθηθεί να διατηρήσει τη γαλακτοπαραγωγή της με χειροκίνητο ή ηλεκτρικό θήλαστρο, ακολουθώντας τους ίδιους αυστηρούς κανόνες υγιεινής. Όλοι οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας και οι επαγγελματίες που έρχονται σε επαφή με έγκυες και νεογνά πρέπει να τηρούν τις συστάσεις πρόληψης της λοίμωξης.

Χρήση αντλημένου μητρικού γάλακτος:

  • Σε περίπτωση διαχωρισμού της μητέρας και του βρέφους, θα πρέπει να αποφευχθεί η αυτόματη χορήγηση υποκατάστατων μητρικού γάλακτος. Οι μητέρες που σκοπεύουν να θηλάσουν ή να συνεχίσουν το θηλασμό, θα πρέπει να ενθαρρύνονται να αντλούν το μητρικό τους γάλα για να εγκαταστήσουν και να διατηρήσουν τη γαλακτοπαραγωγή τους.
  • Το αντλημένο μητρικό γάλα δεν θα πρέπει να παστεριώνεται πριν δοθεί στο μωρό, όπως μέχρι τώρα πιστεύεται, γιατί ακόμα κι αν περιέχει το SARS-CoV-2, δεν αποτελεί πηγή λοίμωξης.
  • Η χρήση αντλημένου μητρικού γάλακτος από θετική SARS-CoV-2 μητέρα σε Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (ΜΕΝΝ) ακολουθεί συγκεκριμένα πρωτόκολλα.
  • Σε περιπτώσεις σοβαρής μητρικής λοίμωξης, η άντληση μητρικού γάλακτος μπορεί να είναι ακατάλληλη και θα πρέπει να αποφεύγεται, λόγω των γενικών συνθηκών της μητέρας.

Τελικές προσωρινές οδηγίες σχετικά με τη διαχείριση μητέρας και νεογνού κατά τη διάρκεια της επιδημίας SARS-CoV-2:

Οι οδηγίες συνοψίζονται στον πίνακα 1.

  • Όποτε είναι δυνατόν, πρέπει να προτιμάται η από κοινού διαχείριση μητέρας και παιδιού, προκειμένου να διευκολυνθεί η αλληλεπίδρασή τους και η έναρξη του θηλασμού. Αυτή η επιλογή είναι εφικτή όταν η μητέρα που έχει προηγουμένως αναγνωριστεί ως SARS-CoV-2 θετική είναι πλέον ασυμπτωματική ή έχουν σταματήσει τα συμπτώματά της ή έχει αρχίσει  να ανακάμπτει ή αν είναι ύποπτη για SARS-CoV-2.
  • Αν η αναπνευστική λοίμωξη της μητέρας έχει σοβαρά συμπτώματα (με πυρετό, βήχα και αναπνευστικές εκκρίσεις), η μητέρα και το παιδί θα πρέπει να αποχωρίζονται προσωρινά, εν αναμονή και της εργαστηριακής απάντησης για τον Κορωνοϊό (RNA-PCR). Αν το τεστ βγει θετικό, η μητέρα και το παιδί θα πρέπει να συνεχίζουν να διαχειρίζονται και να παραμένουν ξεχωριστά. Αν το τεστ βγει αρνητικό, είναι δυνατόν να εφαρμοστεί η συνδιαμονή (rooming-in).
  • Η απόφαση για το αν θα πρέπει να διαχωριστεί η μητέρα από το παιδί της πρέπει να λαμβάνεται σε ατομική βάση κάθε φορά, λαμβάνοντας υπόψη την ενημερωμένη συγκατάθεση της μητέρας, τους κανονισμούς του νοσοκομείου και ενδεχομένως την τοπική επιδημιολογική κατάσταση σχετικά με την εξάπλωση του SARS-CoV-2.
  • Εάν το βρέφος έχει αποχωριστεί από τη μητέρα του, συνιστάται η χρήση νωπού αντλημένου μητρικού γάλακτος, ενώ δεν συνίσταται η παστερίωσή του.
  • Σε περίπτωση θετικής SARS-CoV-2 μητέρας πρέπει πάντα να τηρούνται τα αυστηρά μέτρα υγιεινής για την πρόληψη της πιθανής μετάδοσης της λοίμωξης από τον αέρα ή με την επαφή με τις αναπνευστικές εκκρίσεις. Το νεογνό, οι υπόλοιποι νοσηλευόμενοι και το υγειονομικό προσωπικό θα πρέπει να προστατεύονται.
  • Η συμβατότητα των φαρμάκων που θα χορηγηθούν στις θετικές με COVID-19 μητέρες, με το θηλασμό, θα πρέπει να αξιολογείται κατά περίπτωση.

*: Διαχωριστικό δωματίου ή κουρτίνα, χειρουργική μάσκα προσώπου για τη μητέρα όταν θηλάζει ή όταν βρίσκεται σε στενή επαφή με το νεογνό, προσεκτικό πλύσιμο των χεριών, τοποθέτηση της κούνιας του μωρού σε απόσταση τουλάχιστον 2 μέτρων από το κεφάλι της μητέρας, όχι επισκέψεις από συγγενείς και φίλους.

@: Επιπλέον, κατάλληλα προστατευτικά μέτρα για το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας της Ιταλίας.

^: Το μητρικό γάλα θα πρέπει να αντλείται είτε με χειροκίνητο, είτε με ηλεκτρικό θήλαστρο. Η μητέρα θα πρέπει πάντα να πλένει τα χέρια της πριν αγγίξει τα μπουκάλια ή τα εξαρτήματα του θηλάστρου, ακολουθώντας τις συστάσεις για σωστό πλύσιμο και αποστείρωση του θηλάστρου μετά από κάθε χρήση.

Πίνακας 1. Οδηγίες για τη διαχείριση μητέρας και βρέφους κατά την περιγεννητική περίοδο

Κατάσταση της μητέρας Τεστ μητέρας RNAPCR για SARSCoV-2 (φαρυγγικό επίχρισμα) Τεστ νεογνού RNAPCR για SARSCoV-2 (φαρυγγικό επίχρισμα) Καραντίνα της μητέρας Διαχείριση του νεογνού κατά την παραμονή στο μαιευτήριο Μητρικός θηλασμός Προληπτικά μέτρα μετάδοσης μητέρας – παιδιού
Θετική SARS-CoV-2 ασυμπτωματική ή παυση-συμπτωματική μητέρα, Έχει ήδη γίνει ΝΑΙ ΝΑΙ, σε ειδικό τμήμα του τμήματος λεχωΐδων Σε δωμάτιο rooming-in αλλά σε ειδικά απομονωμένο τμήμα του τμήματος λεχωΐδων ΝΑΙ ΝΑΙ
Ύποπτη SARS-CoV-2 παυση-συμπτωματική μητέρα ΝΑΙ Μόνο αν το μητρικό τεστ είναι θετικό ΝΑΙ, σε απομονωμένο τμήμα του τμήματος λεχωΐδων, ανάλογα με το αποτέλεσμα του εργαστηρίου Σε δωμάτιο rooming-in σε απομονωμένο τμήμα του τμήματος λεχωΐδων, τουλάχιστον μέχρι το αποτέλεσμα του εργαστηρίου ΝΑΙ ΝΑΙ
Μητέρα με συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού (πυρετός, βήχας, εκκρίσεις) με θετικό SARS-CoV-2 ή ύποπτο ΝΑΙ ή έχει γίνει ήδη Μόνο αν το μητρικό τεστ είναι θετικό ΝΑΙ, σε ένα ειδικά αφιερωμένο τμήμα του τμήματος λεχωΐδων, ανάλογα με το αποτέλεσμα του εργαστηρίου Το νεογνό απομονώνεται και διαχωρίζεται από τη μητέρα, τουλάχιστον μέχρι να βγουν τα αποτελέσματα του εργαστηρίου. Μπαίνει σε ειδικά απομονωμένο τμήμα της νεογνολογικής μονάδας (αν ασυμπτωματικό) ή της ΜΕΝΝ (αν έχει συμπτώματα του αναπνευστικού) ΟΧΙ. Χρήση αντλημένου γάλακτος. Δεν συστήνετας παστερίωση ΝΑΙ

Βιβλιογραφικές παραπομπές

1. Davanzo R., Romagnoli C, Corsello G. Position Statement on Breastfeeding from the Italian Pediatric Societies. Italian Journal of pediatrics 2015 (41) 80: 1-3

2. Emergency response plan for the neonatal intensive care unit during epidemic of 2019 novel coronavirus. Zhongguo Dang Dai Er Ke Za Zhi. 2020 Feb;22(2):91-95.

3. Gagneur A, Dirson E, Audebert S, Vallet S, Quillien MC, Baron R, Laurent Y, Collet M, Sizun J, Oger E, Payan C [Vertical transmission of human coronavirus. Prospective pilot study]. Pathol Biol (Paris). 2007 Dec;55(10):525-30. Epub 2007 Sep 21.

4.https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/inpatient-obstetric-healthcare-guidance.html

5https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/specific-groups/pregnancy-guidancebreastfeeding.html

6.https://www.dailymail.co.uk/news/article-8038035/17-day-old-baby-girl-recovers-coronaviruswithout-medication.html

7. https://www.unicef.org.au/blog/news-and-insights/february-2020/novel-coronavirus-outbreakwhat-parents-need-to-know

8. https://www.epicentro.iss.it/coronavirus/gravidanza-parto-allattamento

9. Li AM, Ng PC. Severe acute respiratory syndrome (SARS) in neonates and children. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed. 2005 Nov;90(6):F461-5.

10. Qiao J. What are the risks of COVID-19 infection in pregnant women? The Lancet. doi:10.1016/s0140-6736(20)30365-2 7

11. Shek CC, Ng PC, Fung GP, Cheng FW, Chan PK, Peiris MJ, Lee KH, Wong SF, Cheung HM, Li AM, Hon EK, Yeung CK, Chow CB, Tam JS, Chiu MC, Fok TF. Infants born to mothers with severe acute respiratory syndrome. Pediatrics. 2003 Oct;112(4):e254.

12. Wang L et al. Working Committee on Perinatal and Neonatal Management for the Prevention and Control of the 2019 Novel Coronavirus Infection. Chinese expert consensus on the perinatal and neonatal management for the prevention and control of the 2019 novel coronavirus infection (First Edition). Ann Transl Med 2020: 8 (3); 47

13. Working Group for the Prevention and Control of Neonatal 2019-nCoV Infection in the Perinatal Period of the Editorial Committee of Chinese Journal of Contemporary Pediatrics. Perinatal and neonatal management plan for prevention and control of 2019 novel coronavirus infection (1st Edition)]. Zhongguo Dang Dai Er Ke Za Zhi. 2020 Feb;22(2):87-90. Chinese.

14. Zhu H, Wang L, Fang C, et al. Clinical analysis of 10 neonates born to mothers with 2019-nCoV pneumonia. Transl pediatr 2020; 9 (1): 51-60

Θηλασμός και COVID-19

Κατευθυντήριες οδηγίες για τον θηλασμό για μητέρα που είναι επιβεβαιωμένο ή ύποπτο κρούσμα για τον COVID-19.

Αυτή η κατευθυντήρια οδηγία απευθύνεται σε γυναίκες που είναι επιβεβαιωμένο κρούσμα του COVID-19 ή είναι άτομα υπό έλεγχο (PUI) για τον COVID-19 και συγχρόνως θηλάζουν. Αυτή η κατευθυντήρια οδηγία βασίζεται στη γνώση που έχουμε μέχρι σήμερα για τον COVID-19, καθώς και τη μετάδοση άλλων ιογενών αναπνευστικών λοιμώξεων. Το CDC θα επικαιροποιεί αυτήν την κατευθυντήρια οδηγία ανάλογα με τις ανάγκες, ανανεώνοντάς την με κάθε διαθέσιμη πρόσθετη πληροφορία. Για την καθοδήγηση του θηλασμού αμέσως μετά τον τοκετό, ανατρέξτε στις προσωρινές μελέτες για την Πρόληψη και τον Έλεγχο της Λοίμωξης του Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) στις ενδονοσοκομειακές μαιευτικές μονάδες.

Μετάδοση του COVID-19 μέσω του μητρικού γάλακτος

Μέχρι στιγμής δεν είναι γνωστός ο ακριβής τρόπος εξάπλωσης του COVID-19. Η μετάδοση άτομο προς άτομο θεωρείται ότι συμβαίνει κυρίως μέσω της αναπνευστικής οδού, μέσω σταγονιδίων που παράγονται όταν ένα μολυσμένο άτομο βήξει ή φτερνιστεί, με τρόπο διάδοσης παρόμοιο με αυτόν της γρίπης και άλλων ιών της αναπνευστικής οδού. Σε περιορισμένες μελέτες σχετικά με τις γυναίκες με COVID-19, αλλά και από περιπτώσεις με λοίμωξη από τον ιό SARS-CoV, ο ιός δεν ανιχνεύθηκε στο μητρικό γάλα, ωστόσο δεν γνωρίζουμε με σιγουριά αν οι μητέρες με COVID-19 μπορούν να μεταδώσουν τον ιό μέσω του μητρικού γάλακτος.

Κατευθυντήριες οδηγίες του CDC για το θηλασμό σε συνδυασμό με άλλες μολυσματικές ασθένειες

Το μητρικό γάλα παρέχει προστασία από πολλές ασθένειες. Υπάρχουν σπάνιες εξαιρέσεις όπου δεν συνιστάται θηλασμός ή σίτιση με αντλημένο μητρικό γάλα. Το CDC δεν έχει συγκεκριμένες κατευθυντήριες οδηγίες για το θηλασμό κατά τη διάρκεια μόλυνσης με παρόμοιους ιούς, όπως ο SARS-CoV ή το αναπνευστικό σύνδρομο της Μέσης Ανατολής (MERS-CoV). Μετά τον τοκετό, το CDC συνιστά να συνεχίσει η μητέρα με γρίπη να θηλάζει ή να ταΐζει αντλημένο μητρικό γάλα στο βρέφος, ενώ συγχρόνως λαμβάνει όλες τις απαραίτητες προφυλάξεις για να αποφύγει τη μετάδοση του ιού στο βρέφος.

Οδηγίες για το θηλασμό για μητέρες με επιβεβαιωμένο COVID-19 ή υπό έρευνα για το COVID-19

Το μητρικό γάλα είναι η καλύτερη πηγή διατροφής για τα περισσότερα βρέφη. Ωστόσο, πολλές παράμετροι σχετικά με το COVID-19 δεν είναι ακόμη γνωστές.

Η έναρξη, η εδραίωση και η διατήρηση του θηλασμού θα πρέπει να αποφασιστεί από την ίδια την μητέρα σε συνδυασμό με την οικογένεια της και τους επαγγελματίες υγείας που της παρέχουν υποστήριξη και φροντίδα.

Μια μητέρα με επιβεβαιωμένο COVID-19 ή που έχει συμπτώματα, θα πρέπει να λαμβάνει όλες τις πιθανές προφυλάξεις για να αποφύγει τη μετάδοση του ιού στο βρέφος, συμπεριλαμβανομένου του πλυσίματος των χεριών της πριν αγγίξει το βρέφος και της τοποθέτησης μάσκας προσώπου, αν είναι δυνατόν, κατά την διάρκεια του μητρικού θηλασμού. Εάν αντλεί μητρικό γάλα με χειροκίνητο ή ηλεκτρικό θήλαστρο, η μητέρα θα πρέπει να πλένει τα χέρια της πριν αγγίξει οποιοδήποτε θήλαστρο ή μέρη του, και να ακολουθήσει τις οδηγίες για τον κατάλληλο καθαρισμό του θηλάστρου μετά από κάθε χρήση. Εάν υπάρχει η δυνατότητα, καλό θα είναι να δίνεται το αντλημένο γάλα στο βρέφος, από κάποιο άτομο που είναι υγιές.

Πηγή: https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prepare/pregnancy-breastfeeding.html#anchor_1584169714  

ΤΑ 10 ΒΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ «ΜΗΤΕΡΑΣ – ΠΑΙΔΙΟΥ»

Τα 10 βήματα του διεθνούς μοντέλου φροντίδας «Μητέρας – Παιδιού», βασίζονται στα αποτελέσματα των ερευνών σχετικά με την ασφάλεια κι αποτελεσματικότητα διαφόρων παρεμβάσεων στη μητέρα και το παιδί. Η λέξη «ασφάλεια» σημαίνει ότι οι πρακτικές που χρησιμοποιούνται είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι μειώνουν τον κίνδυνο για την δυάδα κι ενισχύουν τη φυσιολογία του τοκετού. Η λέξη «αποτελεσματικότητα» σημαίνει ότι η φροντίδα που παρέχεται πετυχαίνει τα μέγιστα οφέλη και καλύπτει τις ανάγκες των εγκύων και των παιδιών τους. Για την ασφαλή κι αποτελεσματική φροντίδα «Μητέρας-Παιδιού» είναι απαραίτητη η ορθή χρήση των τεχνολογικών μέσων.

ΒΗΜΑ 1ο: Συμπεριφερόμαστε σε κάθε γυναίκα με σεβασμό κι αξιοπρέπεια, την ενημερώνουμε πλήρως για τη φροντίδα που της παρέχεται σε γλώσσα που είναι κατανοητή και της δίνουμε τη δυνατότητα για λήψη αποφάσεων στη φροντίδα αυτή.

ΒΗΜΑ 2ο: Είναι απαραίτητη η συνεχής εκπαίδευση των μαιών

ΒΗΜΑ 3ο: Να ενημερώνουμε τη γυναίκα για τα οφέλη της στήριξης στον τοκετό και να έχει τη δυνατότητα να επιλέξει το άτομο της αρεσκείας της. Η συνεχής στήριξη στον τοκετό φαίνεται ότι μειώνει την ανάγκη αναλγησίας, τα ποσοστά παρεμβάσεων και καισαρικής τομής, ενώ αυξάνει την ικανοποίηση των γυναικών από την εμπειρία του τοκετού τους.

ΒΗΜΑ 4ο: Ενημερώνουμε για τους φυσικούς τρόπους ανακούφισης στον τοκετό (άγγιγμα, μασάζ, χρήση νερού, τεχνικές χαλάρωσης), τους παρέχουμε κι εξηγούμε πότε και πώς χρησιμοποιούνται. Σεβόμαστε τις προτιμήσεις κι επιλογές των γυναικών.

ΒΗΜΑ 5ο: Προσφέρουμε τεχνικές που έχει αποδειχτεί επιστημονικά ότι στηρίζουν τη φυσιολογία του τοκετού και της λοχείας:

  • Σεβασμός στη φυσική πορεία του τοκετού
  • Δυνατότητα επιτόκου σε φαγητό και υγρά
  • Δυνατότητα επιτόκου να κινείται ελεύθερα και ν’ αλλάζει στάσεις
  • Δυνατότητα για εξωτερικό μετασχηματισμό ή κολπικό τοκετό με ισχιακή προβολή
  • Άμεση δέρμα με δέρμα επαφή Μητέρας-Παιδιού
  • Δυνατότητα rooming-in
  • Όχι πρόωρη απολίνωση του ομφαλίου λώρου
  • Δυνατότητα μητέρας να φροντίζει το πρόωρο μωρό της (kangaroo care, θηλασμός)

ΒΗΜΑ 6ο: Αποφυγή μεθόδων ρουτίνας και παρεμβάσεων στον τοκετό. Χρήση μόνο όταν πραγματικά χρειάζονται:

  • Ξύρισμα – κλύσμα
  • Τεχνητή ρήξη θυλακίου
  • Συχνές και επαναλαμβανόμενες κολπικές εξετάσεις
  • Πρόκληση τοκετού
  • Τοποθέτηση φλεβοκαθετήρα και ορού
  • Ξαπλωτή θέση επιτόκου με απαγόρευση τροφής και υγρών
  • Συνεχόμενη καρδιοτοκογραφική παρακολούθηση
  • Φαρμακευτική αναλγησία
  • Τοποθέτηση ουροκαθετήρα
  • Περινεοτομή
  • Kristeller κίνηση
  • Χρήση εμβρυουλκού
  • Κατευθυνόμενη εξώθηση
  • Απομάκρυνση νεογνού από τη μητέρα του
  • Ανάνηψη νεογνού

ΒΗΜΑ 7ο: Χρήση μέτρων που προάγουν την υγεία και την πρόληψη:

  • Πρόσβαση σε καθαρό νερό κι ασφαλές περιβάλλον
  • Ενημέρωση σε θέματα υγιεινής διατροφής
  • Εκπαίδευση σε τρόπους πρόληψης ασθενειών (π.χ. HIV, Ηπατίτιδες)
  • Εμβολιασμός
  • Εκπαίδευση σε θέματα οικογενειακού προγραμματισμού

ΒΗΜΑ 8ο: Να παρέχεται εκπαίδευση σε θέματα επείγουσας μαιευτικής. Οι μαίες να έχουν συνεχιζόμενη εκπαίδευση.

ΒΗΜΑ 9ο: Να παρέχεται συνεχιζόμενη συνεργασία των επαγγελματιών και υπηρεσιών υγείας, ώστε η μητέρα να γνωρίζει τις διαθέσιμες και κατάλληλες γι’ αυτήν και το μωρό της υπηρεσίες φροντίδας.

ΒΗΜΑ 10ο: Να ακολουθούνται τα 10 Βήματα για Επιτυχή Μητρικό Θηλασμό, όπως περιγράφονται από την WHO/UNICEF για τα φιλικά προς τα βρέφη μαιευτήρια

Παγκόσμια δεδομένα:

Αν και τις τελευταίες δεκαετίες έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος, σημαντικά προβλήματα αντιμετωπίζουν ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες. Περισσότερες από μισό εκατομμύριο γυναίκες παγκοσμίως πεθαίνουν κάθε χρόνο λόγω προβλημάτων στην εγκυμοσύνη και τον τοκετό, προερχόμενες κυρίως από αναπτυσσόμενες χώρες. Οι κυριότερες αιτίες μητρικής θνησιμότητας είναι η αιμορραγία, σηψαιμία, εκλαμψία, μολύνσεις. Ο παγκόσμιος δείκτης βρεφικής θνησιμότητας είναι περίπου 1/10. Κύριες αιτίες νεογνικής και βρεφικής θνησιμότητας είναι η προωρότητα, χαμηλού βάρους γέννησης νεογνά, ασφυξία, τραύματα, μολύνσεις, συγγενείς ανωμαλίες, αιφνίδιος βρεφικός θάνατος, αναπνευστική δυσχέρεια, γαστρεντερικά προβλήματα. Ωστόσο, οι περισσότεροι μητρικοί και βρεφικοί θάνατοι μπορούν να προληφθούν με την συνεχιζόμενη παρακολούθηση της εγκύου-εμβρύου και την δυνατότητα παροχής επείγουσας μαιευτικής φροντίδας.

Η χρήση τεχνολογικών μέσων στην εγκυμοσύνη και τον τοκετό μπορεί να είναι σωτήρια. Ωστόσο, όταν χρησιμοποιούνται λανθασμένα μπορούν να γίνουν επιβλαβή για τη μητέρα και το μωρό.

Πηγή: International MotherBaby Childbirth Initiative (IMBCI), www.internationalchildbirth.com

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ «ΜΗΤΕΡΑΣ-ΠΑΙΔΙΟΥ»

  • Τα δικαιώματα των γυναικών και των παιδιών είναι ανθρώπινα δικαιώματα.
  • Είναι βασικό ανθρώπινο δικαίωμα η πρόσβαση σε ολοκληρωμένη φροντίδα υγείας.
  • Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, τοκετού, λοχείας, η μητέρα και το μωρό αποτελούν μια μονάδα/ενότητα, καθώς η φροντίδα του ενός επηρεάζει τον άλλο κι αντιστρόφως.
  • Τα μαιευτικά τμήματα αποτελούν βασική φροντίδα υγείας και πρέπει να είναι πλήρως εξοπλισμένα με προσωπικό, υλικό και άμεσα διαθέσιμα για κάθε γυναίκα, ανεξαρτήτως κοινωνικο – οικονομικού επιπέδου.
  • Ο σεβασμός για κάθε γυναίκα πρέπει να είναι η βάση κάθε μαιευτικής φροντίδας.
  • Η φροντίδα κάθε γυναίκας στην εγκυμοσύνη, τοκετό, λοχεία θα πρέπει να εξατομικεύεται. Οι ανάγκες της Μητέρας-Παιδιού είναι πάνω από τις ανάγκες των επαγγελματιών υγείας, των μαιευτηρίων και των ιατρικών επιχειρήσεων.
  • Η εγκυμοσύνη, ο τοκετός και ο θηλασμός είναι φυσιολογικές – υγιείς περίοδοι στη ζωή μιας γυναίκας και σπάνια χρήζουν πιο εντατικής φροντίδας και στήριξης.
  • Οι γυναίκες δικαιούνται πλήρη και αβίαστη πληροφόρηση για τα οφέλη, τους κινδύνους και τις εναλλακτικές, ώστε να πάρουν την καλύτερη απόφαση για τη φροντίδα τη δική τους και των μωρών τους.
  • Οι πρακτικές που χρησιμοποιούνται στη διάρκεια του τοκετού, επηρεάζουν την δυάδα Μητέρα-Παιδί φυσιολογικά και ψυχολογικά. Το περιβάλλον στον τοκετό (χώρος, πρόσωπα) μπορεί να ενισχύσει ή το αντίθετο, την εμπιστοσύνη της γυναίκας στην ικανότητά της να γεννήσει το μωρό της, να το φροντίσει και να το θηλάσει.
  • Κάθε επαγγελματίας υγείας έχει προσωπική ευθύνη απέναντι στη μητέρα, την οικογένεια και την κοινωνία για την ποιότητα φροντίδας που παρέχει.
  • Βασικές αρχές της μητρικής φροντίδας είναι η ενθάρρυνση να εκφραστεί η μητέρα, ο σεβασμός στην ιδιωτικότητα και γενικότερα ένα περιβάλλον στο οποίο η γυναίκα αισθάνεται φροντίδα κι ασφάλεια.
  • Οι μαίες, που είναι οι πρωταρχικοί επαγγελματίες υγείας για εκατομμύρια γυναίκες στις περισσότερες χώρες, έχουν αναπτύξει ένα μοντέλο φροντίδας βασισμένο στη φυσιολογική φυσιολογία, κοινωνιολογία και ψυχολογία της εγκυμοσύνης, τοκετού, λοχείας. Οι Διεθνείς αρχές του Μοντέλου Φροντίδας Μητέρας-Παιδιού, επιβεβαιώνουν ότι οι γνώσεις και οι ικανότητες των μαιών είναι βασικές και ουσιώδεις για τη φροντίδα Μητέρας-Παιδιού.
  • Η συνέχεια της φροντίδας και η ευαισθησία στις πολιτιστικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις των γυναικών, μειώνει την πιθανότητα ψυχολογικού τραύματος κι αυξάνει την εμπιστοσύνη στους επαγγελματίες υγείας.
  • Όταν είναι πολιτιστικά αποδεκτό, η παρουσία του πατέρα στον τοκετό μπορεί να έχει θετική επίδραση στην οικογένεια, την πατρότητα και τη σχέση με τη μητέρα.
  • Οι γυναίκες μπορούν να γεννήσουν με ασφάλεια εκτός μαιευτηρίου ( κέντρο φυσικού τοκετού, τοκετός στο σπίτι ), όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις. Γυναίκες με ιστορικό προηγηθείσης καισαρικής τομής, με δίδυμη κύηση, έμβρυα με ισχιακή προβολή, θα πρέπει να ενημερώνονται πλήρως για τα οφέλη και τους κινδύνους του κολπικού τοκετού και της καισαρικής τομής.
  • Όλα τα μαιευτικά τμήματα θα πρέπει να ακολουθούν τον Διεθνή Κώδικα για τα Υποκατάστατα του Μητρικού Γάλακτος.
  • Η επείγουσα φροντίδα, αν και βασική, δεν πρέπει να είναι η μόνη λύση για τη μείωση της μητρικής και νεογνικής θνησιμότητας και νοσηρότητας. Είναι απαραίτητο να λαμβάνονται μέτρα για την πρόληψη και προαγωγή της υγείας.  

Αυτό το μοντέλο φροντίδας Μητέρας-Παιδιού προάγει την υγεία των γυναικών και των παιδιών τους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, τοκετού, θηλασμού και θέτει τις βάσεις για εξαιρετικά αποτελέσματα στη μαιευτική φροντίδα. Οι μαιευτικές υπηρεσίες θα πρέπει να στηρίζουν αυτό το μοντέλο φροντίδας.

Πηγή: International MotherBaby Childbirth Initiative (IMBCI), www.internationalchildbirth.com

Happy International Women’s Day!

Happy International Women’s Day! Happy International Women’s Day από όλους μας στο ICM!

Το φετινό # IWD2020, είναι ιδιαίτερα ξεχωριστό, επειδή εμπίπτει στο πεδίο #YearOfTheMidwife – μια παγκόσμια ευκαιρία να αναδείξουμε τα επιτεύγματα και τα εμπόδια των μαιών παντού. Στόχος μας αυτή την ημέρα, και κάθε μέρα φέτος, είναι να καταδείξουμε την ανάγκη για γυναίκες από όλες τις βάσεις και επαγγέλματα να ευαισθητοποιήσουν σχετικά με το καθεστώς των μαιών και τη βασική φροντίδα που παρέχουν στις μητέρες και τα νεογέννητά τους.

Θέλουμε να σας υπενθυμίσουμε λίγους πόρους που δημιουργήσαμε για να σας βοηθήσουμε: Toolkit for #YearOfTheMidwife – Διαθέσιμο στα Αγγλικά, τα Ισπανικά και τα Γαλλικά, αυτή η εργαλειοθήκη παρέχει προτάσεις για το πώς μπορείτε να υποστηρίξετε και να προωθήσετε το επάγγελμα της μαιευτικής καθ ‘όλη τη διάρκεια του έτους. Εργαλειοθήκη για την Παγκόσμια Ημέρα της Μαίας (# IDM2020) – Στις 5 Μαΐου του 2020, οι μαίες και οι υποστηρικτές τους θα μαρκάρουν τα IDM μέσω διαδηλώσεων, εμφανίσεων στα μέσα ενημέρωσης, ψηφιακών εκστρατειών και πολλά άλλα. Εάν είστε μαία, χρησιμοποιήστε αυτήν την εργαλειοθήκη για να την υποστηρίξετε στο σχεδιασμό της εκδήλωσής σας. Αυτό το single-pager για ομάδες γυναικών που υποστηρίζουν με # IDM2020 – Δημιουργήσαμε αυτόν τον πόρο εξοπλισμένο με εύκολες συμβουλές και κόλπα για τους επαγγελματίες υγείας και την ομάδα γυναικών που ενδιαφέρονται να υποστηρίξουν με # IDM2020. Αυτή η ανακοίνωση από τον Πρόεδρο της ICM, Franka Cadée – Η ανακοίνωση αυτή σχεδιάστηκε για να μοιράζεται άτομα και οργανώσεις που ενδιαφέρονται να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους με τις μαιευτικές παντού. Παρακαλώ μοιραστείτε μέσω των κοινωνικών σας καναλιών. Αυτή η ανοικτή επιστολή υποστήριξης της Duchess of Cambridge – Θα θέλαμε ακόμα να λάβουμε μια ανοικτή επιστολή υποστήριξης όπως αυτή από εσάς και την οργάνωσή σας. Στείλτε τις επιστολές υποστήριξης στην επικοινωνία@internationalmidwives.org

Πιστεύουμε αληθινά ότι η ανάπτυξη του επαγγέλματός μας βασίζεται στην υποστήριξη γυναικείων ομάδων, επαγγελματιών του τομέα της υγείας και μεμονωμένων γυναικών παντού! Σε αυτήν την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, σκεφτείτε να χρησιμοποιήσετε έναν από τους παραπάνω πόρους για να επιδείξετε την αλληλεγγύη σας με τις γυναίκες παντού.

Πηγή: https://www.internationalmidwives.org/icm-news/happy-international-womens-day!.html

Παγκόσμιο έτος Νοσηλευτή και Μαίας 2020

Παγκόσμιο έτος Νοσηλευτή και Μαίας 2020

Οι νοσηλευτές/νοσηλεύτριες και οι μαίες/μαιευτές, έχουν ζωτικό ρόλο στην παροχή υπηρεσιών υγείας. Είναι οι άνθρωποι που αφιερώνουν τη ζωή τους, στη φροντίδα μητέρων και παιδιών, παρέχουν εμβόλια, συμβουλές υγείας, φροντίζουν τους ηλικιωμένους, και ανταποκρίνονται σε καθημερινές βασικές ανάγκες υγείας και περίθαλψης. Είναι συχνά, το πρώτο και μοναδικό σημείο, παροχής φροντίδας στις κοινότητές τους. Ο κόσμος χρειάζεται 9 εκατομμύρια περισσότερους νοσηλευτές και μαίες, για να επιτευχθεί παγκόσμια υγειονομική κάλυψη έως το 2030.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Παγκόσμια Επιτροπή Υγείας όρισε το 2020 ως το

«Έτος Νοσηλευτή και Μαίας»

Σας καλούμε να συμμετέχετε, με τον Π.Ο.Υ. και τους συνεργαζόμενους φορείς του, συμπεριλαμβανομένης της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Μαιών (ICM), του Διεθνούς Συμβουλίου Νοσηλευτών (ICN), του παγκόσμιου κινήματος “Nursing Now” και του Ταμείου των Ηνωμένων Εθνών (UNFPA), σε μια ετήσια προσπάθεια για τον εορτασμό του σημαντικού έργου των νοσηλευτών και των μαιών, τονίζοντας τις δύσκολες συνθήκες που αντιμετωπίζουν συχνά, και υποστηρίζοντας την ανάγκη για αύξηση των επενδύσεων στο εργατικό δυναμικό νοσηλευτών και μαιών.

Πηγή: https://www.who.int/news-room/campaigns/year-of-the-nurse-and-the-midwife-2020

COVID-19

Προγεννητική, περιγεννητική και νεογνική φροντίδα

Δημοσιεύονται από το Βασιλικό Κολλέγιο Μαιών/Μαιευτών (RCM) και το Βασιλικό Κολλέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (RCOG) του Ηνωμένου Βασιλείου, νέα πρότυπα για τον Εθνικό Φορέα Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS), σχετικά με την ασφάλεια των υπηρεσιών προγεννητικής και μεταγεννητικής φροντίδας κατά τη διάρκεια της πανδημίας του COVID-19.

Προγεννητική φροντίδα

Οι γυναίκες θα πρέπει να επισκέπτονται τα προγραμματισμένα προγεννητικά ραντεβού τους, εκτός των περιπτώσεων που είναι σε ατομικό αυτό-περιορισμό. Η προγεννητική φροντίδα έχει επανειλημμένα αποδειχθεί ότι είναι απαραίτητη. Μελέτες στο Ηνωμένο Βασίλειο αλλά και παγκοσμίως, έχουν δείξει ότι οι γυναίκες που δεν παρακολουθούν υπηρεσίες προγεννητικής φροντίδας, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο μητρικού θανάτου, εμβρυϊκού και νεογνικού θανάτου, καθώς και άλλων αρνητικών περιγεννητικών αποτελεσμάτων.

Φροντίδα σε γυναίκες με υποψία ή επιβεβαιωμένο κρούσμα COVID-19

Οι έγκυες που υποπτεύονται ή έχουν επιβεβαιώσει ότι νοσούν από COVID-19, συνιστάται να αναβάλλουν τα προγραμματισμένα ραντεβού προγεννητικής φροντίδας (υπέρηχοι ανάπτυξης εμβρύου, βιοχημικές εξετάσεις κλπ.) και να παραμείνουν στο σπίτι, σύμφωνα με τις οδηγίες τις ΕΟΔΥ.

Στις περιπτώσεις όπου, η ιατρική ή μαιευτική φροντίδα δεν μπορεί να καθυστερήσει, ωσότου ολοκληρωθεί η προτεινόμενη περίοδος απομόνωσης, τότε θα πρέπει να προβλεφθούν μέτρα πρόληψης και ελέγχου των λοιμώξεων για τη διευκόλυνση της επίσκεψης. Τα ραντεβού των επαγγελματιών υγείας με τις έγκυες που υποπτεύονται ή έχουν επιβεβαιώσει ότι νοσούν από COVID-19 θα πρέπει να προγραμματίζονται στο τέλος της ημέρας, ώστε να ελαχιστοποιείται η έκθεση σε άλλες εγκύους.

Η παραπομπή σε υπερηχογραφικές προγεννητικές εξετάσεις ρουτίνας, συνιστάται να γίνεται μετά το πέρας 14 ημερών από την έναρξη της νόσου. Δεν υπάρχουν ακόμα δεδομένα που να σχετίζουν τον COVID-19 με καθυστέρηση της ανάπτυξης του εμβρύου, ωστόσο, βάσει των δεδομένων που έχουν προκύψει από έγκυες που νόσησαν από SARS και MERS (άλλοι τύποι κορωνοϊών), δείχνουν ότι υπάρχει αυτή η περίπτωση, οπότε είναι σημαντική η συστηματική υπερηχογραφική παρακολούθηση των εγκύων που έχουν νοσήσει από COVID-19.

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν, ότι τα στεροειδή για την ωρίμανση των εμβρυϊκών πνευμόνων, στις περιπτώσεις που ενδείκνυται η χορήγησή τους, προκαλούν οποιαδήποτε βλάβη σε έγκυες που νοσούν από COVID-19. Συνεπώς, τα στεροειδή πρέπει να συνεχίσουν να χορηγούνται όπου ενδείκνυται.

Σε περίπτωση που η έγκυος εισαχθεί στο νοσοκομείο ως μαιευτικό επείγον, ενώ ταυτόχρονα θεωρείται ύποπτο ή επιβεβαιωμένο κρούσμα COVID-19, τότε θα πρέπει να έχει προτεραιότητα η λήψη των απαραίτητων προστατευτικών μέτρων (μεταφορά σε δωμάτιο απομόνωσης, ειδικός εξοπλισμός για την ίδια και τους επαγγελματίες υγείας). Αυτό μπορεί να είναι χρονοβόρο και αγχωτικό τόσο για τους ασθενείς όσο και για τους επαγγελματίες υγείας. Μόλις ολοκληρωθεί η λήψη των προστατευτικών μέτρων, τότε θα πρέπει να αντιμετωπίζεται άμεσα το μαιευτικό επείγον για το οποίο προσήλθε, χωρίς να τηρείται στάση αναμονής μέχρι τη λήψη των αποτελεσμάτων του ελέγχου για COVID-19.

Φροντίδα στον τοκετό

Παρακολούθηση τοκετού

Όλες οι γυναίκες ενθαρρύνονται να καλούν τους επαγγελματίες ή τις δομές υγείας, όπου παρακολουθούνται σε περίπτωση που ξεκινήσει ο τοκετός τους, προκειμένου να λάβουν τις απαραίτητες συμβουλές. Οι έγκυες με ήπια συμπτώματα COVID-19 ενθαρρύνονται να παραμείνουν στο σπίτι κατά τη διάρκεια της λανθάνουσας φάσης του τοκετού, όπως ισχύει για όλους τους τοκετούς χαμηλού κινδύνου.

Η συνεχής καρδιοτοκογραφική παρακολούθηση του εμβρύου κατά τον τοκετό,  συνιστάται επί του παρόντος για όλες τις γυναίκες με COVID-19, λόγω της αυξημένης πιθανότητας εμβρυϊκής δυσχέρειας, όπως έχει προκύψει από έρευνα σε 18 γυναίκες, στην Κίνα. Αυτές οι οδηγίες μπορεί να αλλάξουν, καθώς προκύπτουν συνεχώς επιπλέον στοιχεία.

Εάν η γυναίκα έχει σημάδια σηψαιμίας, θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σύμφωνα με τα συνήθη πρωτόκολλα σηπτικών ασθενών, αλλά οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να έχουν κατά νου ότι ο COVID-19 αποτελεί αίτιο σηψαιμίας, όποτε θα πρέπει να ερευνάται περαιτέρω κατά περίπτωση. Η λήψη των ζωτικών σημείων της μητέρας (αρτηριακή πίεση, παλμοί, θερμομέτρηση ανά 4ωρο) θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τη  συνήθη πρακτική, ενώ θα πρέπει επίσης να καταγράφεται και ο ωριαίος κορεσμός οξυγόνου (> 94%) και να χορηγείται ανάλογα η οξυγονοθεραπεία. Σε έγκυες με μέτρια συμπτώματα στο αναπνευστικό σύστημα, θα πρέπει να γίνεται ωριαίος έλεγχος ισοζυγίου υγρών, προκειμένου να αποφευχθεί η υπερφόρτωση.

Τρόπος τοκετού

  • Ο τρόπος τοκετού δεν πρέπει να επηρεάζεται από την παρουσία του COVID-19, εκτός αν η αναπνευστική κατάσταση της γυναίκας απαιτεί επείγουσα περάτωση του τοκετού.
  • Σε συμπτωματικές επίτοκες που βρίσκονται στο δεύτερο στάδιο του τοκετού (εξώθηση) και είναι εξαντλημένες ή υποξικές, θα πρέπει να λαμβάνεται εξατομικευμένα η απόφαση για μείωση της διάρκειας του δεύτερου σταδίου και περάτωση με παρεμβατικό.
  • Προτείνεται η καθυστερημένη απολίνωση του ομφάλιου λώρου, με την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχουν άλλες αντενδείξεις. Το μωρό μπορεί να καθαριστεί και να στεγνώσει κανονικά, χωρίς να χρειαστεί να γίνει απολίνωση.
  • Προτείνεται να καθυστερείται, όπου είναι δυνατόν, το προγραμματισμένο ραντεβού για καισαρική τομή ή πρόκληση τοκετού σε όλες τις γυναίκες που υποπτεύονται ή έχουν επιβεβαιώσει ότι νοσούν από COVID-19.

Μέθοδοι ανακούφισης στον τοκετό

Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η επισκληρίδιος ή ραχιαία αναισθησία αντενδείκνυται σε επίτοκες που νοσούν από COVID-19. Συνεπώς, σε επίτοκες που νοσούν από COVID-19,  συνιστάται η χορήγηση περιοχικής αναισθησίας, νωρίς στο πρώτο στάδιο του, ώστε να ελαχιστοποιείται η ανάγκη γενικής αναισθησίας σε περίπτωση επείγουσας καισαρικής τομής.

Νεογνική φροντίδα

Βάσει των υφιστάμενων δεδομένων προκύπτει ότι:

  • Τα οφέλη του θηλασμού να αντισταθμίζουν τους πιθανούς κινδύνους μετάδοσης του ιού μέσω του μητρικού γάλακτος
  • Ο κύριος κίνδυνος για τα θηλάζοντα βρέφη είναι η στενή επαφή με τη μητέρα που νοσεί και που είναι πιθανό να μεταφέρει τον ιό με σταγονίδια.
  • Οι κίνδυνοι και τα οφέλη του θηλασμού, όπως και οι κίνδυνοι και τα οφέλη της απομάκρυνσης του νεογνού από τη μητέρα θα πρέπει να συζητούνται μαζί της.

Οι οδηγίες αυτές μπορούν να αλλάξουν με την ανακάλυψη νέων επιστημονικών δεδομένων.

Οι γυναίκες που επιθυμούν να θηλάσουν, θα πρέπει να παίρνουν προφυλάξεις, ώστε να μειώσουν την πιθανή μετάδοση του COVID-19 στο νεογνό τους. Συνοπτικά αναφέρονται τα εξής:

  • Πλύσιμο χεριών πριν την επαφή με το νεογνό, τις συσκευές άντλησης γάλακτος και τα μπουκάλια
  • Αποφυγή βήχα ή φτερνίσματος πάνω από το νεογνό
  • Σύσταση να φορά μάσκα όπου υπάρχει διαθεσιμότητα, για την ώρα του μητρικού θηλασμού
  • Σύσταση να ακολουθούνται οι οδηγίες καθαρισμού των συσκευών άντλησης μετά από κάθε χρήση
  • Δυνατότητα να δίνεται από άλλο υγιές άτομο, το αντλημένο γάλα στο νεογνό.

Πηγή: https://elearning.rcog.org.uk//infectious-diseases/viral-infections/covid-19