ΤΑ 10 ΒΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ «ΜΗΤΕΡΑΣ – ΠΑΙΔΙΟΥ»

Τα 10 βήματα του διεθνούς μοντέλου φροντίδας «Μητέρας – Παιδιού», βασίζονται στα αποτελέσματα των ερευνών σχετικά με την ασφάλεια κι αποτελεσματικότητα διαφόρων παρεμβάσεων στη μητέρα και το παιδί. Η λέξη «ασφάλεια» σημαίνει ότι οι πρακτικές που χρησιμοποιούνται είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι μειώνουν τον κίνδυνο για την δυάδα κι ενισχύουν τη φυσιολογία του τοκετού. Η λέξη «αποτελεσματικότητα» σημαίνει ότι η φροντίδα που παρέχεται πετυχαίνει τα μέγιστα οφέλη και καλύπτει τις ανάγκες των εγκύων και των παιδιών τους. Για την ασφαλή κι αποτελεσματική φροντίδα «Μητέρας-Παιδιού» είναι απαραίτητη η ορθή χρήση των τεχνολογικών μέσων.

ΒΗΜΑ 1ο: Συμπεριφερόμαστε σε κάθε γυναίκα με σεβασμό κι αξιοπρέπεια, την ενημερώνουμε πλήρως για τη φροντίδα που της παρέχεται σε γλώσσα που είναι κατανοητή και της δίνουμε τη δυνατότητα για λήψη αποφάσεων στη φροντίδα αυτή.

ΒΗΜΑ 2ο: Είναι απαραίτητη η συνεχής εκπαίδευση των μαιών

ΒΗΜΑ 3ο: Να ενημερώνουμε τη γυναίκα για τα οφέλη της στήριξης στον τοκετό και να έχει τη δυνατότητα να επιλέξει το άτομο της αρεσκείας της. Η συνεχής στήριξη στον τοκετό φαίνεται ότι μειώνει την ανάγκη αναλγησίας, τα ποσοστά παρεμβάσεων και καισαρικής τομής, ενώ αυξάνει την ικανοποίηση των γυναικών από την εμπειρία του τοκετού τους.

ΒΗΜΑ 4ο: Ενημερώνουμε για τους φυσικούς τρόπους ανακούφισης στον τοκετό (άγγιγμα, μασάζ, χρήση νερού, τεχνικές χαλάρωσης), τους παρέχουμε κι εξηγούμε πότε και πώς χρησιμοποιούνται. Σεβόμαστε τις προτιμήσεις κι επιλογές των γυναικών.

ΒΗΜΑ 5ο: Προσφέρουμε τεχνικές που έχει αποδειχτεί επιστημονικά ότι στηρίζουν τη φυσιολογία του τοκετού και της λοχείας:

  • Σεβασμός στη φυσική πορεία του τοκετού
  • Δυνατότητα επιτόκου σε φαγητό και υγρά
  • Δυνατότητα επιτόκου να κινείται ελεύθερα και ν’ αλλάζει στάσεις
  • Δυνατότητα για εξωτερικό μετασχηματισμό ή κολπικό τοκετό με ισχιακή προβολή
  • Άμεση δέρμα με δέρμα επαφή Μητέρας-Παιδιού
  • Δυνατότητα rooming-in
  • Όχι πρόωρη απολίνωση του ομφαλίου λώρου
  • Δυνατότητα μητέρας να φροντίζει το πρόωρο μωρό της (kangaroo care, θηλασμός)

ΒΗΜΑ 6ο: Αποφυγή μεθόδων ρουτίνας και παρεμβάσεων στον τοκετό. Χρήση μόνο όταν πραγματικά χρειάζονται:

  • Ξύρισμα – κλύσμα
  • Τεχνητή ρήξη θυλακίου
  • Συχνές και επαναλαμβανόμενες κολπικές εξετάσεις
  • Πρόκληση τοκετού
  • Τοποθέτηση φλεβοκαθετήρα και ορού
  • Ξαπλωτή θέση επιτόκου με απαγόρευση τροφής και υγρών
  • Συνεχόμενη καρδιοτοκογραφική παρακολούθηση
  • Φαρμακευτική αναλγησία
  • Τοποθέτηση ουροκαθετήρα
  • Περινεοτομή
  • Kristeller κίνηση
  • Χρήση εμβρυουλκού
  • Κατευθυνόμενη εξώθηση
  • Απομάκρυνση νεογνού από τη μητέρα του
  • Ανάνηψη νεογνού

ΒΗΜΑ 7ο: Χρήση μέτρων που προάγουν την υγεία και την πρόληψη:

  • Πρόσβαση σε καθαρό νερό κι ασφαλές περιβάλλον
  • Ενημέρωση σε θέματα υγιεινής διατροφής
  • Εκπαίδευση σε τρόπους πρόληψης ασθενειών (π.χ. HIV, Ηπατίτιδες)
  • Εμβολιασμός
  • Εκπαίδευση σε θέματα οικογενειακού προγραμματισμού

ΒΗΜΑ 8ο: Να παρέχεται εκπαίδευση σε θέματα επείγουσας μαιευτικής. Οι μαίες να έχουν συνεχιζόμενη εκπαίδευση.

ΒΗΜΑ 9ο: Να παρέχεται συνεχιζόμενη συνεργασία των επαγγελματιών και υπηρεσιών υγείας, ώστε η μητέρα να γνωρίζει τις διαθέσιμες και κατάλληλες γι’ αυτήν και το μωρό της υπηρεσίες φροντίδας.

ΒΗΜΑ 10ο: Να ακολουθούνται τα 10 Βήματα για Επιτυχή Μητρικό Θηλασμό, όπως περιγράφονται από την WHO/UNICEF για τα φιλικά προς τα βρέφη μαιευτήρια

Παγκόσμια δεδομένα:

Αν και τις τελευταίες δεκαετίες έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος, σημαντικά προβλήματα αντιμετωπίζουν ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες. Περισσότερες από μισό εκατομμύριο γυναίκες παγκοσμίως πεθαίνουν κάθε χρόνο λόγω προβλημάτων στην εγκυμοσύνη και τον τοκετό, προερχόμενες κυρίως από αναπτυσσόμενες χώρες. Οι κυριότερες αιτίες μητρικής θνησιμότητας είναι η αιμορραγία, σηψαιμία, εκλαμψία, μολύνσεις. Ο παγκόσμιος δείκτης βρεφικής θνησιμότητας είναι περίπου 1/10. Κύριες αιτίες νεογνικής και βρεφικής θνησιμότητας είναι η προωρότητα, χαμηλού βάρους γέννησης νεογνά, ασφυξία, τραύματα, μολύνσεις, συγγενείς ανωμαλίες, αιφνίδιος βρεφικός θάνατος, αναπνευστική δυσχέρεια, γαστρεντερικά προβλήματα. Ωστόσο, οι περισσότεροι μητρικοί και βρεφικοί θάνατοι μπορούν να προληφθούν με την συνεχιζόμενη παρακολούθηση της εγκύου-εμβρύου και την δυνατότητα παροχής επείγουσας μαιευτικής φροντίδας.

Η χρήση τεχνολογικών μέσων στην εγκυμοσύνη και τον τοκετό μπορεί να είναι σωτήρια. Ωστόσο, όταν χρησιμοποιούνται λανθασμένα μπορούν να γίνουν επιβλαβή για τη μητέρα και το μωρό.

Πηγή: International MotherBaby Childbirth Initiative (IMBCI), www.internationalchildbirth.com